“อ้ายงั่ว” นกน้ำหาดูยากชนิดหนึ่ง ขนาดลำตัวยาวประมาณ 90 เซนติเมตร ลำคอยาวเรียวดูคล้ายงู บางครั้งเรียกนกงู หัวยาวมีจะงอยปากรูปคล้ายมีดปลายแหลมบนแผ่นหลังและปีกมีลายขีดและแต้มสีเทาออกขาว ใต้คางและคอมีสีขาว มีแถบเรียบสีขาวจากบริเวณด้านหลังตาพาดลงมาประมาณครึ่งหนึ่งของความยาวส่วนคอ หางยาวเป็นขนแข็งเรียงกันเป็นรูปพัด ขาและเท้าสีดำ ชอบเกาะตามกิ่งไม้ที่ทอดยาวยื่นเข้ามาเหนือผืนน้ำ เวลาหากินนกจะว่ายน้ำโดยลำตัวทั้งหมดจมอยู่ใต้น้ำมีเพียงส่วนหัวและลำคอที่ชูขึ้นมาเหนือน้ำ มองคล้าย ๆ งูกำลังว่ายน้ำ ด้วยลักษณะของนกอ้ายงั่ว โดยเฉพาะส่วนหัวที่คล้ายกับงู ทำให้ชาวบ้านขนานนามนกอ้ายงั่วอีกชื่อหนึ่งว่า “นกงู”

นกอ้ายงั่วพบไม่มากนักในประเทศไทย ในจังหวัดนครนายก ปทุมธานี ลพบุรี ชัยภูมิ สุราษฎร์ธานี ชุมพร โดยพบครั้งละ 1 – 2 ตัวเท่านั้น แต่หากมาเยือนเมืองชายแดนจังหวัดสระแก้วแล้ว นักดูนกต้องตื่นตาตื่นใจกับนกอ้ายงั่วทั่วจังหวัดที่มีมากกว่า 50 ตัว โดยเฉพาะแหล่งเพาะพันธุ์นกอ้ายงั่วแหล่งใหญ่อยู่ที่สวนของลุงสน บ้านคลองมะละกอ และแหล่งหาอาหารบริเวณใกล้เคียงกับที่นอนอันได้แก่ อ่างเก็บน้ำคลองสียัดและอ่างเก็บน้ำพระปรง ซึ่งนักดูนกต้องไม่พลาดชมเส้นทางการดำเนินชีวิตและขยายเผ่าพันธุ์ของนกอ้ายงั่ว

จังหวัดสระแก้วยังมีนกน้ำอีกนานาพันธุ์ที่เดินทางมาหาอาหารและขยายพันธุ์ในผืนป่าที่อุดมสมบูรณ์ของจังหวัดสระแก้ว เช่น นกกาน้ำเล็ก นกยางเปีย นกยางควาย นกปากห่าง นกกระสาแดง

ปัจจุบันสาเหตุหนึ่งของการลดจำนวนลงของนกอ้ายงั่ว นั้นคือ การสูญเสียต้นไม้สูง ๆ ที่นกใช้เป็นที่ทำรังวางไข่โดยเฉพาะต้นไม้ที่ขึ้นอยู่ริมแหล่งน้ำถูกโค่นเพื่อใช้เป็นพื้นที่อยู่อาศัยของมนุษย์ และสาเหตุอีกประการหนึ่งถูกศัตรูทางธรรมชาติ เช่น อีกาและสัตว์อื่นๆ ขโมยไข่และลูกนกในรัง

จังหวัดสระแก้ว ร่วมกับอุทยานแห่งชาติปางสีดา องค์การบริหารส่วนตำบลช่อง จัดเทศกาลดูนกน้ำ ตามเส้นทางนกงู ระหว่างเดือนกรกฎาคม – กรกฎาคม ณ อ่างเก็บน้ำพระปรง อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว เพื่อประชาสัมพันธ์แหล่งขยายพันธุ์และแหล่งหากินของนกอ้ายงั่วและนกนานาชนิดของจังหวัดสระแก้วให้เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป ส่งเสริมกิจกรรมดูนก เพิ่มมูลค่าให้กับแหล่งท่องเที่ยว สนับสนุนยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดสระแก้วให้เป็น “เขตท่องเที่ยวเชิงนิเวศ” รวมทั้งกระจายรายได้สู่ชุมชน มีกิจกรรมที่น่าสนใจ อาทิ

• ล่องเรือดูนก ตกปลาในอ่างเก็บน้ำพระปรง
• เลือกซื้อสินค้าชุมชน เช่น กระท้อนหวาน ผลิตภัณฑ์จากรากไม้ อาหารแปรรูปจากปลา -ปลาร้า, ปลาส้ม ฯลฯ
• ชิมอาหารเมนูปลา พร้อมชมนิทรรศการเส้นทางนกน้ำ ตามเส้นทางนกงู “จากแหล่งขยายพันธุ์อ้ายงั่วที่บ้านคลองมะละกอ สู่แหล่งหากินที่อ่างเก็บน้ำพระปรง” ชมภาพสไลด์ลีลาสวย ๆ ของฝูงนกอ้ายงั่วและภาพนกน้ำ นกทุ่ง นกป่า

จัดวันว่างเป็นวันเที่ยวที่สุดแดนสยาม จังหวัดสระแก้ว

จังหวัดสระแก้วมีกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศสำหรับนักท่องเที่ยวที่น่าสนใจหลายชนิด เช่น เที่ยวน้ำตก เดินป่าท่องไพร ส่องสัตว์ ดูผีเสื้อ ซึ่งกิจกรรมดูผีเสื้อที่ปางสีดาสามารถดูได้ตลอดทั้งปี ช่วงฤดูฝน แมลงปีกสวยเหล่านี้จะเป็นตัวสร้างสีสันให้กับน้ำตกและผืนป่าปางสีดาอีกด้วย กิจกรรมดูนกประจำถิ่นในผืนป่าและบริเวณแหล่งน้ำ เช่น ดูนกน้ำและนกอ้ายงั่วที่สวนลุงสน บ้านคลองมะละกอ และอ่างเก็บน้ำพระปรง โดยเฉพาะที่อ่างเก็บน้ำพระปรง ชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมจัดกิจกรรมเสริมให้กับนักท่องเที่ยว เช่น ล่องเรือดูนก ชมทิวทัศน์รอบอ่างเก็บน้ำพระปรง มีร้านอาหารประเภทปลาจำหน่ายในราคาย่อมเยา รสชาติอร่อย โดยชุมชนได้จัดตั้งเป็นสหกรณ์ปลารับซื้อปลาที่ชาวบ้านหาได้จากอ่างเก็บน้ำพระปรง แล้วร้านอาหารจะรับซื้อมาเพื่อปรุงจำหน่ายให้กับนักท่องเที่ยว

และหากต้องการจะใกล้ชิดธรรมชาติยิ่งขึ้น ทาง องค์การบริหารส่วนตำบลช่องกุ่มก็จัดพื้นที่สำหรับกางเต็นท์ รวมทั้งมีเต็นท์ และห้องรับรองของศูนย์บริการอาคารต้อนรับนักท่องเที่ยว พร้อมห้องน้ำไว้บริการ ช่วงกลางคืนข้างแรมพื้นที่บริเวณนี้จะเป็นจุดดูดาวที่สวยที่สุดแห่งหนึ่ง กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศจึงเป็นกิจกรรมหนึ่งที่สร้างความหลากหลายและเพิ่มทางเลือกให้กับนักท่องเที่ยวเฉพาะกลุ่มที่สนใจเดินทางมาท่องเที่ยวในจังหวัดสระแก้ว

การเดินทาง จากกรุงเทพ ฯ - ฉะเชิงเทรา – อำเภอพนมสารคาม ใช้ถนน 304 – ผ่านศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อน ฯประมาณ 2 กิโลเมตร เลี้ยวขวาใช้ถนน 359 หรือ จากกรุงเทพ ฯ ใช้ทางถนน 305 (รังสิต-นครนายก) หรือใช้ถนน 33 (สระบุรี – นครนายก) – นครนายก – ปราจีนบุรี – สระแก้ว ใช้ทางถนน 33 ถึงสี่แยกวัฒนานคร เลี้ยวซ้าย เข้าถนนหมายเลข 3918 ประมาณ 35 กิโลเมตร ถึงอ่างเก็บน้ำพระปรง